Lanfè Anba Pie Nou

Lè Patrik a Bèna te lekòl primè ann Ayiti, nan depatman Grand Ans lan, memorizasion se te yon ekzèsis konstan nan vi yo.  Aktièlman, se te Grand Ans ak Nip—nan tan sa pa t’ ko gen Nip.  Malgre kòm pitit Ti Joslyn e pitit Anakaona, se Kreyòl mesie yo ye, yo pa t’ gen oken chwa ke fòse memorize Fransè.  Men, souvan, yo pat konpran anyen sou sa yo te sipoze ap aprann nan.  Kanmèm, konprann ou pa, yo fè efò memorize tout sa yo te kapab.

Sèz an aprè, Patrik t’ap pran yon klas sou jeoloji (etid ròch).  Diran lekti nan klas jeoloji-a, profèsè-a kòmanse ap explike kijan tè sa sou ki n’ap viv la se yon mèvèy.  Profesè-a kontinie pale sou diferan atribi e karakteristik tè-a.  Kijan nan fon tè-a se tankou yon volkan k’ap boule san sès ; tankou yon reaksion noukleyè.  Finalman, li rive di ke malgre mòn e ravin ki sou tè-a, nan lanmè-a, pratikalman pale, li pa mal pou imajine mond lan tankou yon foutbòl sispandi anlè, avèk yon sikonferans anvriron 40 000 kilomèt.

Imediatman kan li tande nimero sa, se kòmsi yon limiè limen nan tèt Patrik.  Li vin’ sonje youn nan fraz Fransè li te memorize nan lekòl primè yo : « La terre est ronde comme une boule, et elle a 40 000 kilomètre de tour. »  Paròl ki finalman fè sans pou misie.

De twa jou aprè, Patrik t’ap pale avèk zanmi-l Bèna, ki te nan lèkòl biblik diran tan sa, sou tout bagay sa yo.  Yo pataje istwa e enfòmasion sou sa yo t’ap aprann.  Lè Patrik fin’ pale Bèna sou klas jeoloji-a, Bèna reponn misie ke Bib la pale sou menm ide sa yo.  Bèna di Patrik li ekri nan Jòb 26 kijan Bondie pandie tè-a san anyen pou kenbe l.  Finalman, Bèna di Patrik, monchè, men youn nan bagay ou sot’ di la yo klere yon limiè pou mwen sou yon vèsè.  Jezi Kris di, « Kòm Jonas te pase twa jou ak twa nwit nan vant pwason an, menm jan tou Pitit Nonm nan ap pase twa jou ak twa nwit nan kè tè-a » (Matie 12.40)

Konside de propozision sijè konvèsasion Patrik a Bèna :

  1. Mond lan tou ron, si w te kapab antoure l avèk yon kòd, kòd la t’ap mezire anviron 40 000 kilomèt.
  2. Gen yon dife k’ap boule san sès nan mitan tè-a.  Men, genlè se kè tè-a sa.  Li sanble Jezi vle di lanfè anba pie nou.

Kesion :

Sipoze nou asepte de propozision sa yo.  Kalkile distans ant’ lanfè avèk anba pie w, an kilomèt an kè.  Si w bezwen plis enfòmasion pou w rezoud problèm nan, wè liyen anba pou yon post ak plis enfòmasion. 

http://sezil.net/2011/03/19/principium-mathematicus/

Solision :

Si tè-a tou ron, nenpòt sèk ki antoure l ap gen menm kòd maximum nan.  Pi long kòd ki ka trase nan yon sèk se diamèt la.  Epi si nou konn diamèt yon sèt, nou konn reyon an tou ; paske, yon diamèt egal ak de reyon.  Finalman, reyon sfè-a egal ak reyon nenpòt sèk ki kapab ekzakteman antoure l.  Ki vle di, si w aksepte premie proposition an, ke tè-a ron tankou yon balon, nenpòt kote w kanpe, distans avèk kote w kanpe –a ak nan mitan, oubien kè tè-a, se menm—yon reyon.

Itilize fòmil pou sikonferan ou perimèt sèk la.  Dèske w deja konnen perimèt la (40 000 km), sèl sa w manke se sa w’ap chache-a—distans lanfè avèk anba pie ou, r.

Si w aksepte dezièm propozision an, zanmi lanfè si(s) mil twa san swasann sis kilomèt anba pie w.  

Jwi matematik !

© 2011 SayZeal | Sezi l Nèt

Advertisements
This entry was posted in Matematik and tagged . Bookmark the permalink.